YÖN HABER

07.03.11 18:46:38

Muazzez İlmiye Çığ ile 8 Mart

YÖN Radyo’dan Esen Şahin, Türkiye’nin önde gelen bilim kadınlarından Sümerolog Muazzez İlmiye Çığ  ile “8 Mart Dünya Kadınlar Günü” için özel bir söyleşi yaptı. 97 yaşında yaşam dolu bir enerjiyle muhabirimizi karşılayan Muazzez İlmiye Çığ, “Özgür Kadın”ı “Anadolu Kadınını” “Kadın Erkek Eşitliği”ni anlattı.


8 Mart kadınlar günü vesilesiyle buradayız. 97 yaşandasınız, yaptıklarınızla, yaşamınızla 
pek çok kadın için idolsünüz…


Muazzez İlmiye Çığ: Bana çok kısa geliyor. Bir bakıyorum çok kısa. Bir düşünüyorum çok uzun. Hangisine karar vereceğimi bilemiyorum.

 

Bir kadın olarak dünya çapında, bir çok kaliteli eser ürettiniz. Geldiğiniz noktada “ özgür kadın” ‘ ı nasıl tanımlarsınız…?

 

Muazzez İlmiye Çığ: Özgür kadın kendi kendine düşünmesini, çalışmasını, kendi ayağının üzerinde durmasını bilen kadındır. Okuyan kadın, düşünen kadındır. Yoksa, “ Ben başımı örteceğim özgürüm, bilmem ne  yapacağım özgürüm”  değildir özgürlük. Özgürlük kafada… Okuduğunu anlayabilmek , okumak ve çok taraflı düşünebilmek aynı zamanda.  Bu çok önemli. Yaşadığı cemiyetin, ülkenin, halkının problemlerine de biraz kulak kabartmalı, onlarla ilgilenmeli ve tepkisini göstermesi lazımdır.    

 

Sümerler ve Anadolu medeniyetleri konusunda pek çok araştırmalarınız var.  Sizce Anadolu kadını nasıldır? 

 

Muazzez İlmiye Çığ: Anadolu kadını, Türk kadını…Hakikaten Anadolu kadınının  Türk kadınını temsil ettiğini görmemiz lazım. Geçenlerde  bir televizyon programında gördüm, orada Elmalı’nın bir köyünde bir Türkmen kadınını gösterdi. Çanakkale savaşı üzerine bir şiirler okudu hayran oldum. Atatürk üzerine , ülke üzerine ne güzel şiirler yazmış ve çok güzel candan okudu. İşte Anadolu kadını bu. Anadolu kadınımız kapanmıyor. Bakıyorum kadın erkek oyun oynuyorlar. Bayılıyorum. Türk kadını Türk cemiyetinde erkek kadın ayrımı yoktu. Hala o eski geleneklerimiz var. Ama ne yazık ki din şeyi altında dindar demiyorum dinci olanlar  bunları başka türlü yorumluyor ve kadın erkek ayrımı için azami karışıyorlar. Baksana koskoca bir profesör ne diyor?  Bizim için eskiden profesör deyince erişilmesi zor bir insan derdik . Adam çıkmış kadın açık giyinirse erkeği tahrik edermiş . Lan utanmaz adam sen tahrik olma. Erkek her şeye tahrik olacak olsaydı plajlarda bütün erkekler tahrik olurdu. Erkek değil mi onlar? Peki kadınlar tahrik olmuyor mu? Böyle saçmalık olur mu? Bunlar saçmalık. Kızım bu mevzu 1923 den sonra nasıl oldu bilmiyorum. Biz arkadaşlar arasında erkekli kızlı okuduk. Böyle onunla  konuşursan laf olur diye bir şey yoktu. Bu şimdi bir rezalet oldu oldukça daha fena. Her gün bakıyorum cinsel taciz haberleri. Ne biçim olduk memlekette ben anlamıyorum.

 

Bir de kadını erkekle eşitsizleştiren bir süreç var. Bu süreç ne zaman başladı? Ne zaman Kadınla erkeğin eşitsizliği söz konusu oldu? Ne zaman kadın erkeğin dengi değildir denmeye başlandı?

 

Muazzez İlmiye Çığ: Dinler girdikten sonra ama her din değil bazı dinler. Bu Hıristiyanlıkta başlamış. Çarşafı ilk  giyenler kimler biliyor musunuz? Hıristiyanlar.Hıristiyan kadınlar ilk çarşaf giyen. Müslüman kadınlarda yoktu bu. Sonradan bu eşitsizlik başladı. İlk zamanlar Müslümanlar da  eşitmiş. Peygamberin karısıyla birlikte savaşa gitmişler. Sonradan bunları değiştirdiler. İşlerine geldi erkeklerin kadınları hapsetmek. Kadın erkek eşitliği açısında en iyi olan Türklerdi. Sümerlerde de var. Dede Korkut’ta okumuştum ben. Bir delikanlıyı babası evlendirmek istiyor. Oğlan diyor ki ben sizin istediğiniz gibi güzel olsun, şunu yapsın bunu yapsın böyle bir kız aramıyorum. Ben benim gibi ata binen, ok atan bir eş arıyorum diyor. Türkler böyleydi. Erkekle beraber kadın da koşardı her işe. Bizim de  öyle oldu kızım. Kurtuluş Savaşı’nda erkekler kadar kadınlar da çalıştı. Yalnız şu bu diye değil. Askerlik yaparak çalıştılar. On başı oldular.  Ben biliyorum kaç kadın grubu  etrafına askerleri alıyor  Toroslar da   Fransızları yakalıyor. Bir yerde hapsediyor. Ondan sonra askerleri gelinceye kadar onları bırakmıyor.  Böyle kadınlarımız vardı. Bu sadece benim hatırladığım küçük bir şey. Çeşitli yerlerde kadınlar erkekler gibi savaştılar. Kılıç yaptılar, pabuç yaptılar. Ama onlar gibi ayrıca savaştılar da.

 

 Anadolu’da   “Toprak Ana “ deyimi var. Bu deyimin bizim kültürümüzdeki yeri açısından önemi nedir?

 

Muazzez İlmiye Çığ: Aslında toprak bir doğuran ana. Onun için kadınlar hep kutsal olmuştur tarih boyunca.Çünkü kadın doğuran yani bir şeyi var eden. O bakımdan toprak da aynı şekilde var eden bir şey. Onun için toprak ana demişler. Çok önemli. Her şeyimiz topraktan geliyor. Elimize aldığımız her şey topraktan geliyor. Yediğimiz, içtiğimiz, giydiğimiz, oturduğumuz her şey topraktan. Tahtamız topraktan , pamuğumuz topraktan.

 

“Toprak Ana” kadını yücelten bir deyim midir?

 

Muazzez İlmiye Çığ: Elbette çok yücelten bir deyim. Ama maalesef  şimdi dinci geçinenler   cennet  annelerin ayaklarının altında deseler de kadınları hiçbir zaman  o hale koymamışlardır. Ve çok üzülüyorum. Sevgisiz yetiştiriyorlar o çocukları şimdi. Yazık halbuki bak Atatürk zamanında laiklik dendi. Laikliğin aslı istediğin gibi dinini yaşayacaksın. Sana kimse karışmayacak sen de kimseye karışmayacaksın. Kimsenin inancına karışmayacaksın. Bu çok önemliydi.


 

 

Çalışma hayatınızda kadın olmanın hiç zorluğunu yaşadınız mı?

 

Muazzez İlmiye Çığ: Ben hiç zorluk yaşadım hayatımda ne okurken ne çalışırken hiç zorluk yaşamadım. Onun için çok mutluyum. Daima hayatımda sevgi gördüm,saygı gördüm ama ne bir sataşma oldu. Erkek arkadaşlarımız oldu. Ahbaplarımız oldu biz aile olarak hep kadın erkek birlikte yaşıyorduk. Ben çok mutluyum hayatımdan. Benim dedemin evinde kadınlı erkekli misafir gelirdi. Babamın evinde  öyle. Evlendim kocamın evinde öyle değilmiş ama uydu oda bana ve hayatımız hep iyi geçti. Ben birçok seyahat yaptım hiçbir zaman kadın olduğum için kötülükle karşılaşmadım. Sevgi gördüm kötülükle karşılaşmadım. Size ilginç bir şey söyleyeyim. Bir toplantında beni Sümerolog olarak takdim ettiler .Bir Fransız,  "bir kadın Sümerolog üstelik de  bir Türk". İnanamadı adam. Size sarılmadan edemeyeceğim dedi. Kalktı bana sarıldı. Böyle iyi şeyler gördüm.

 

 

Esen Şahin / YÖN Radyo


Son Haberler

02.07.14 16:46:26

İhsanoğlu’ndan Madımak mesajı

CHP ve MHP tarafından Cumhurbaşkanlığı'na aday gösterilen Ekmeleddin İhsanoğlu geceyi memleketi Yozgat’ta geçirdikten sonra Nevşehir’in Hacıbektaş İlçesi’ne gitti. 

02.07.14 16:45:21

Barzani’den bağımsızlık açıklaması

Irak'ta IŞİD krizi sonrası Kürtler için bağımsızlık tartışmaları sürüyor. 

02.07.14 16:44:45

Meclis'te çözüm paketi gerginliği

TBMM İçişleri Komisyonu’nda görüşülmesine başlanan “çözüm paketi” MHP'liler ile HDP’lilerin gerilmesine neden oldu. 

TÜM HABERLERİ GÖRMEK İÇİN TIKLAYIN