Türkiye Cumhuriyeti'nin eski Dışişleri Bakanı Şükrü Sina Gürel, Çin Cumhurbaşkanı Yardımcısı Xi Jiping'in Türkiye ziyareti vesilesiyle Çin-Türk ilişkileri konusunda sorularımızı yanıtladı.

Dışişleri Bakanlığı döneminde Çin ile yakın ilişkiler geliştiren Şükrü Sina Gürel'e Çin Devlet Konseyi tarafından Çin Halkının Büyük Dostu Ünvanı verildi.
 

İşte Şükrü Sina Gürel'in sorularımıza verdiği yanıtlar.
 

 Asya’nın doğu ucunda Çin Halk Cumhuriyeti Batı ucundaysa Türkiye var bu iki ülkenin birbiri için anlamı nedir?

- Bence Türkiye ve Çin Asya’nın iki ayrı ucunda ama tarihsel bağları kuvvetli olan iki ülke iki ulus.Dolayısıyla bir kere bu açıdan sağlam bağlarımız var. Arada sorunlar yok mu var fakat bence bu sorunlar ,sorun olmaktan çıkartılıp tam tersine iki tarafı bir birine yaklaştıran olgular olarak değerlendirilmeli.İşte Sincan bölgesi aslında Çin ve Türkiye’yi bir birinden uzaklaştıran ayıran değil tam tersine birleştiren bir köprü olarak düşünülmeli , bir dostluk köprüsü olarak düşünülmeli .  Çin ve Türkiye arasındaki ilişkiler küçülen dünyada aslında hem Türkiye’nin hem de Çin’in içinde yaşadığı bölgeler bakımından da  çok önemli.Hem iktisadi işbirliği olanağı var, bir birini tamamlayan iki güç olarak ve iki büyük pazar olarak  hem de bir yandan da siyasi dayanışmanın  ve bölgesel sorunlara birlikte bakmanın da Çin’e Türkiye’ye ve içinde oldukları bölgelere katacakları çok şey var .

Bölgesel ve küresel sorunların çözümünde Çin ve Türkiye ortak tavır belirliye biliyor mu?

- Ben gelecekte mutlaka daha da gelişmesi  gerektiğini düşünüyorum. Şimdi de aramızda bölgeye bakış açısından bir fark olduğunu düşünmüyorum ama özellikle Türkiye’nin bölgeyle ilgili kaygılarını Çin anlamalıdır Çin’in de Dünya ile ve kendi bölgesiyle ilgili kaygılarını Türkiye daha iyi anlamalıdır. Bence ikisi de ortak bir politik yaklaşım benimsemekte, hem ortak yararları var hem de bölgelerine sunabilecekleri faydalar var.

Çin Dünyanın en hızlı büyüyen ülkesi. Türkiye de büyümek istiyor. İki ülke ekonomik olarak birbirine  nasıl katkı sağlayabilir.

Şimdi bu ikili ticarette  büyük bir dengesizlik olduğu belli , bu dengesizliğin giderilmesi için benim son dönemde gözlediğim Çin Halk Cumhuriyeti yetkililerde istekli ve bu dengesizliğinde böyle sürmesini istemiyorlar.Dolayısıyla sizinde belirttiğiniz gibi yeni bir takım alanlarda özellikle enerji alanında mutlaka iş birliği gerçekleştirilmeli  birde tabi iki ülkenin de  birbirinin ülkesinde doğrudan yatırımlarını arttırması beklenebilir ve istenebilir , ben çok büyük bir potansiyel görüyorum ikili ilişkilerde.

2012 yılı Türkiye’de Çin  yılı olarak kutlanıyor .Çin ve Türkiye kültürel olarak birbirini daha yakından tanımak için neler yapmalı ?

Tabii yani aradaki mesafe artık bugün ki  teknolojik olanaklarla küçüldü. Bence kültürel ilişkilere önem vermek gerekiyor .Ortak yayınlar ve araştırmalar yapılması önemli, üniversiteler arası işbirliğine önem verilmesi önemli ve benim görebildiğim kadarıyla memnuniyet verici bir gelişme yakın zamanda bazı üniversitelerimiz bunların arasında Okan üniversitesi de var, Çin araştırmalarına önem veriyorlar ve özen gösteriyorlar  birbirlerini tanıyan ve kültürlerini yakından bilen iki halk mutlaka birlikte çok şey yaratacaktır.

Dışişleri Bakanlığınız zamanında Çin Halk Cumhuriyeti ile yakın ilişki içinde bulunduğunuz , Çin’e ve Çin halkına duygusal bakışınız nasıl ?

Ben doğrusu bakanlığımdan sorumluluklarımdan sonrada Çin halkıyla ilişkilerini sürdürmeyi devam ettiren bir eski siyasi sorumluyum. Çin hükümeti hatta beni bakanlığımdan sonrada beni davet etmişti eşimle birlikte ve Pekin’de de devlet konseyi bana Çin Halkı’nın büyük dostu unvanını vermişti. Dolayısıyla benim kişisel olarak Çin Halkıyla yakın ilişkilerin daha da ileri götürülmesi hakkında beklide sorumluluğum da var.

Çin Uluslararası Radyosu'nun Türkçe yayınları FM bandından Yön Radyo üzerinden dinleyiciye ulaşıyor. CRİ ‘nin bu yayınlarını nasıl değerlendiriyorsunuz.

Ben tabi Yön Radyo'nun Çin Uluslararası Radyosu ile  birlikte gösterdiği çabalara çok önem veriyorum çünkü böyle kurumsal çabalar olmazsa ve halkımıza inen halkımızın gündelik yaşamına giren bir takım çabalar olmazsa iki halk arasındaki ilişkiler gelişmez.Ben umuyorum ki bizi dinleyen değerli dinleyicilerimiz de hem Türkiye’de hem Çin’de bu ilişkilerin gündelik hayatımızda ne kadar hayati olduğunu ve önemli olduğunu kavrarlar ve bu ilişkilerin gelişmesinde kişisel katkılarda bulunurlar diye umuyorum.